«Οι Έλληνες υπήρξαν οι δημιουργοί του ευρωπαϊκού πνεύματος. Ό,τι είμαστε, το οφείλουμε σε εκείνους». Έτσι δήλωσε ο μεγάλος φιλόλογος Βέρνερ Γιαίγκερ, συγγραφέας ενός από τα σημαντικότερα κείμενα για την ελληνική παιδεία. Πράγματι, η πολιτιστική μας ταυτότητα ως Ευρωπαίων έχει τις ρίζες της στην Ελλάδα: μια Ελλάδα που υπερβαίνει κατά πολύ τα γεωγραφικά της όρια μέσω των διδασκαλιών της.
Δυστυχώς, στις μέρες μας, η δήλωση ότι η ταυτότητά μας δημιουργήθηκε στην Ελλάδα έχει καταστεί κοινότυπη και αυτό μας εμποδίζει να αντιληφθούμε πως ο ελληνικός πολιτισμός εξακολουθεί να διαμορφώνει την κοσμοθεωρία μας, τον τρόπο διακυβέρνησής μας, ακόμη και την ίδια μας την αντίληψη για το τι είναι Άνθρωπος. Ποτέ άλλοτε όσο σε αυτή την ιστορική συγκυρία, που φαίνεται ότι όλοι οι κανόνες της πολιτικής ζωής στους οποίους πιστεύαμε καταρρέουν, δεν ήταν πιο απαραίτητο να επιστρέψουμε σε αυτές τις ρίζες, να εμπιστευτούμε την ανθρώπινη λογική ως εργαλείο για την αποκρυπτογράφηση της πραγματικότητας, σύμφωνα με τις διδασκαλίες των μεγάλων Ελλήνων φιλοσόφων. Πρέπει να θυμόμαστε, μαζί με αυτούς, ότι η νομιμότητα μιας απόφασης δεν εξαρτάται από τη βία ή το θείο δικαίωμα, αλλά από την πειθώ και την ορθολογική συζήτηση.
Ο προβληματισμός αυτός αφορά και την αισθητική διάσταση. Ήταν η ελληνική τέχνη που τοποθέτησε τον άνθρωπο στο κέντρο του Σύμπαντος, ως μέτρο των πάντων, οικοδομώντας με την πάροδο του χρόνου έναν κανόνα που η Ευρώπη συνέχισε να επιδιώκει και να μιμείται, από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έως την Αναγέννηση, μέχρι σήμερα.
Για αυτούς τους λόγους, η Πρωτοβουλία «Κέντρο Ελληνικού Κόσμου», που υλοποιείται από τον Αναπτυξιακό Οργανισμό της Περιφέρειας Αττικής «Νέα Μητροπολιτική Αττική A.E.» και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Αττικής, πρέπει να ιδωθεί με ιδιαίτερη ικανοποίηση. Ελπίζουμε ότι το πρόγραμμα αυτό θα αποτελέσει έναν πραγματικό τόπο συνάντησης για όλους τους συμμετέχοντες. Μέσα από τη συνεργασία, επιδιώκεται να αναδειχθεί όπως του αξίζει ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός και οι αξίες που μας ενώνουν. Είμαι βέβαιος ότι μέσω μιας γόνιμης ανταλλαγής ιδεών και συγκεκριμένων εμπειριών θα μπορέσει να δημιουργηθεί ένας ακόμη δεσμός, σταθερός και διαρκής, μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, στο όνομα της κοινής πολιτιστικής μας ρίζας.
Eugenio La Rocca
Καθηγητής Αρχαιολογίας
Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα, Ρώμη